شبکه انديشمندان قم
Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 41161
تاریخ انتشار : 27 آذر 1392 14:40
تعداد بازدید : 3963

وحدت حوزه و دانشگاه در کلام رهبر انقلاب

حضرت آيت الله العظمی خامنه اي، رهبر گرانقدر انقلاب، که خود از مناديان و رهبران اوليه تفکر وحدت حوزه و دانشگاه هستند، در موارد فراوانی به تبيين اهمیت و ارزش اين موضوع پرداخته و تلاش نموده اند تا موانع نظري و عملي اين همگرايي را از میان بردارند.

سخن اول

يكي از مهم‌ترين آرمانهاي انقلاب اسلامي كه حضرت امام خميني (ره‌) به آن تأكيد فراوان داشتند و حضرت آيت‌الله خامنه‌اي نيز آن را يكي از اصولي‌ترين اهداف انقلاب مي‌دانند،وحدت حوزه و دانشگاه است‌.

وحدت حوزه و دانشگاه يكي از دستاوردهای پر بركت و بزرگ انقلاب اسلامي است که موجب تقویت روزافزون وحدت و همدلی مردم کشور ما گشت.افراد زیادی برای تداوم این وحدت عظیم و مقدس زحمات فراوانی کشیدند و سختی های بسیاری را متحمل گردیدند، تا انقلاب شکوهمندمان به سوی بنيان‏گذاري تمدّن نوين اسلامي و اهداف متعالی و گرانقدر پیش رود.

اكنون وظيفه همه ماست كه در راه تحقق اين آرمان مقدس قدم برداریم و نگذاریم تا دشمنان با تفکرات و تبلیغات سوء و تفرقه افکنی های خود، مانع رسیدن ما به وحدت عظیم اسلامی و پیمودن طریق سعادت و کمال گردند.

وحدت در کلام رهبری

حضرت آيت الله العظمی خامنه اي، رهبر گرانقدر انقلاب، که خود از مناديان و رهبران اوليه تفکر وحدت حوزه و دانشگاه هستند، در موارد فراوانی به تبيين اهمیت و ارزش اين موضوع پرداخته و تلاش نموده‌اند تا موانع نظري و عملي اين همگرايي را از میان بردارند.

ایشان در سخنانی، این تدبیر ارزشمند را یادگار گرانقدر و با ارزش امام خمینی (ره) برمی شمرند و وحدت حوزه ودانشگاه را راهی برای رسیدن به یک جامعه اسلامی پیشرفته و مستقل می دانند: «روز وحدت حوزه ودانشگاه از یادگارهای ارزشمند امام بزرگوار ماست . این مساله هم مثل تدابیر و تصمیم های مهمی که در راه جریان صحیح و اسلامی جامعه ما آن حکیم عالی مقام و آن انسان والا و بصیر مطرح کردند یکی از برکات وجودی ایشان شده و هست و ان  شاءالله خواهد بود.وحدت حوزه ودانشگاه که امام به عنوان یک شعار مطرح کردند اغلب از واقعیت تلخی در جامعه ما و یا همه جوامع اسلامی منشأ می گرفت  که آن واقعیت تلخ ، ساخته و پرداخته مستقیم و حساب شده دست استعمار بود و آن واقعیت این بود که وقتی استعمارگران نقشه های فتوحات سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی خود را طراحی می کردند به یک مانع برخورد می کردند و آن اعتقادات دینی ملت ها بود . وحدت حوزه ودانشگاه  یعنی وحدت در هدف. هدف این است که همه به سمت ایجاد یک جامعه اسلامی پیشرفته مستقل ، جامعه امام ، جامعه پیشاهنگ، جامعه الگو ، ملت شاهد، ملتی که مردم دنیا با نگاه به او جرات پیدا کنندتا فکر تحول را در ذهن خودشان بگذرانندو در عملشان پیاده کنند، حرکت نمایند.»[1]

نخستين گام در راه وحدت

براي عملي كردن وحدت حوزه و دانشگاه ابتدا لازم است تعريف درستي از هر دو مجموعه صورت گيرد و مفاهيم كاربردي، اهداف و ساختار هر يك مورد بازبيني قرار گيرد. سپس به ارائه راهكار‌ها اقدام كرد.

رهبر معظم انقلاب به اين مطلب اشاره كرده و مي‌‌فرمايد:«اين دو قلمرو علم و روحانيت، بايد نخست از هر آن چه با فرهنگ اصيل جامعه‌ اسلامى ما بيگانه است، تطهير و پاك شوند و نخستين گام در راه وحدت را از اين‌جا بردارند.امتيازات حوزه و دانشگاه بايد تبادل شود؛ اخلاص، صفا، ايثار، معنويت، زهد، احترام به سنت‌هاى اصيل و ارزشمند، از يك سو و توجه به واقعيات، ديد باز و گسترده، وسعت بينش، نوگرايى مفيد، نگرش سازنده و پويا و استفاده از روش‌هاى جديد و كارساز از سوى ديگر مى‌تواند و بايد مكمل هم شوند.»[2]   

توسعه کشور درسایه وحدت حوزه و دانشگاه

مقام معظم رهبری ، سازندگی کشور و حرکت آن به سوی رشد و کمال را در وحدت حوزه و دانشگاه می دانند .ایشان این وحدت مقدس و تحقق رسالت های این دو مرکز علمی را منشأ پیشرفت و توسعه کشور دانسته و در سخنانی می فرمایند: «اينجاست‌ كه‌ معناي‌ وحدت‌ حوزه‌ و دانشگاه فهميده‌ مي‌شود. وحدت‌ در اهداف‌ كلّي‌؛ وحدت‌ در كامل‌ ساختن‌ اين‌ ملت‌ و اين‌ كشور، و حركت‌ با يكديگر و عبور در دو خط‌ موازي‌ بدون‌ اصطكاك‌ با هم‌. يعني‌ هر دو، كار خودشان‌ را بكنند، اما براي‌ يك‌ هدف‌. و آن‌ هدف‌، ساختن‌ و كامل‌ كردن‌ ملت‌ و كشور ايران‌ است‌. اين‌جور بايد حركت‌ كرد.»[3]  

ایشان با تأکید بر حضور روحانیت در دانشگاهها و  برقراری ارتباط نزدیک با دانشجویان می فرمایند: «تشكّلهاي‌ دانشجويي‌ بايد باشند، و هر كدام‌ كار خودشان‌ را بكنند. همه‌ كار كنند و همه‌ هم‌ خوب‌ كار كنند. بخصوص‌ با حضور روحانيون‌ محترم‌ در دانشگاهها ـ اگر ان‌شاءالله اين‌ شكلي‌ كه‌ جديداً دنبال‌ مي‌شود، و آن‌چنان‌ كه‌ بنده‌ آرزو مي‌كنم‌ و دوست‌ مي‌دارم‌، پيش‌ برود ـ اين‌ معنا، يعني‌ اين‌ جنبة‌ معنويت‌ و روحانيت‌ در داخل‌ دانشگاه‌، بيشتر تأمين‌ خواهد شد.»[4]

دانشگاه و حوزه بعنوان دو مرکز مهم آگاهي بخش جامعه و همچنین دو مرکز علم و پژوهش و تربيت ، نقش سازنده و مهمی در حرکت تکاملي جامعه و خود اتکائي علمي و فرهنگي ايفاء مي کند. وظايف اين دو همواره مکمل يکديگر بوده و خواهد بود.

 در كشور ما؛ براي پيشرفت و تقويت جامعه نياز به وحدت حوزه و دانشگاه در عرصه‌هاي مختلف از ضروريات محسوب می شود.رهبر معظم انقلاب در بیاناتی به تبیین هدف مشترک این دو قشر می پردازند و نتایج  این وحدت و یکدلی را آشکار می نمایند: «اين‌ دو، بايد ناظر به‌ يك‌ هدف‌ باشند؛ و آن‌، تكميل‌ زندگي‌ مردم‌ است‌. حوزة‌ كامل‌؛ دانشگاه‌ كامل‌. هر كدام‌ به‌ معناي‌ كمال‌ حقيقي‌ خودشان‌؛ و هماهنگي‌ اين‌ دو با هم‌. آن‌وقت‌ ملت‌، ملت‌ مستقل‌، و جامعه‌ ايراني‌، جامعه‌ الگو دهنده‌ خواهد شد. يعني‌ اين‌ انزجار شما نسبت‌ به‌ دشمنان‌ دين‌ ـ دشمنان‌ مقتدر دين‌، كه‌ امروز از قدرت‌ دنيايي‌ برخوردارند ـ تثبيت‌ خواهد شد. نفيِ ملت‌ ايران‌، يعني‌ آن‌ كلمة‌ نفي‌اي‌ كه‌ ملت‌ ايران‌، از زبان‌ خودش‌ صادر مي‌كند. آن‌ «نه‌»اي‌ كه‌ مي‌گويد، يا اثباتي‌ كه‌ از زبان‌ جاري‌ و صادر مي‌كند، هر دو، در دنيا الگو خواهد شد. و امروز، بشريت‌ به‌ اين‌ الگو نيازمند است‌.»[5]

وحدت حوزه و دانشگاه بهترین وحدت ها

رهبر بزرگ انقلاب با اشاره به لزوم همکاری و وحدت بین حوزه و دانشگاه از آن به عنوان بهترین وحدت ها یاد می نمایند و هر دو قشر را دو گروه جداگانه در یک مجموعه بزرگتر معرفی می نمایند و ضمن توصیه به این دو نهاد در همکاری با یکدیگر می فرمایند:«اگر حوزه و دانشگاه به هم وصل و خوشبين باشند. و به هم كمك بكنند و با يكديگر همكاري نمايند، دو شعبه از يك مؤسسه‌ علم و دين هستند. مؤسسه‌ علم و دين، يك مؤسسه است و علم و دين با همند. اين مؤسسه، دو شعبه دارد: يك شعبه، حوزه‌هاي علميه و شعبه‌ ديگر، دانشگاهها هستند؛ اما بايد با هم مرتبط و خوشبين باشند، با هم كار كنند، از هم جدا نشوند و از يكديگر استفاده كنند. علومي را كه امروز حوزه‌هاي علميه مي‌خواهند فرا بگيرند، دانشگاهيها به آنها تعليم بدهند. دين و معرفت ديني را هم كه دانشگاهيها احتياج دارند، علماي حوزه به آنها تعليم بدهند... اين، يكي از بهترين و طبيعي‌ترين وحدتهاست.»[6]

ایجاد جامعه اسلامی در گرو وحدت

حضرت آیت الله خامنه ای، ایجاد یک جامعه اسلامی را در گرو وحدت همگانی می دانند و در نظر ایشان، بهترین محور برای این وحدت «انسجام و وحدت حوزه و دانشگاه» است: «وحدت حوزه و دانشگاه، يعني وحدت در هدف. هدف اين است كه همه به سمت ايجاد يك جامعه‌ اسلامي پيشرفته‌ مستقل، جامعه‌ امام، جامعه پيشاهنگ، جامعه‌ الگو، ملت شاهد - ملتي كه مردم دنيا با نگاه به او جرأت پيدا كنند، تا فكر تحول را در ذهن خودشان بگذرانند و در عملشان پياده كنند - حركت نمايند.»[7]

ایشان در توصیه های خود، هدف واقعی وحدت را عظمت کشور و سربلندی اسلام معرفی می نمایند و با تأکید بر حرکت مشترک حوزه و دانشگاه از تمامی آنها می خواهند که تمام تلاش خود را در جهت اعتلای کشور و اسلام به کار گیرند: «طلاب جوان و عزيز و زحمتكش و قانع و مؤمن در حوزه‌هاي علميه و نيز دانشجويان عزيز، اين جوانان، اين فرزندان و جگرگوشه‌هاي ملت، اين بهترين و پاكترين عناصر جامعه ما در دانشگاهها، بايد در خط اسلام و در جهت عظمت كشور و بلند كردن پرچم اسلام و بيدار كردن ملتهاي عالم و روح بخشيدن به اين دنياي مرده به وسيله‌ دستهاي استكباري، درس بخوانند و كار و تلاش كنند، تا مطمئن بشوند كه فرداي ايران اسلامي، به مراتب از امروز بهتر خواهد بود. اين، هدف شماست. اين، هدف وحدت حوزه و دانشگاه است.»[8]

دو مرکز عظیم حوزه و دانشگاه ، بايد با حفظ هويت علمي و جايگاه اجتماعي و تاريخي خود هرچه بيشتر به يكديگر نزديك شوند و با بهره گیری از توانمندي‌هاي يكديگر در جهت پيشرفت جامعه تلاش نمایند.رهبر عظیم الشأن انقلاب نیز با اشاره به این موضوع،در سخنانی به هر دو قشر طلبه و دانشجو می فرمایند:« طلّاب و دانشجويان قدر يكديگر را بدانند، با يكديگر آشنا و مرتبط باشند، احساس بيگانگى نكنند، احساس خويشاوندى و برادرى را حفظ كنند و روحانيون در دانشگاهها عملاً - قبل از قولاً - كوشش كنند كه نمونه‏هاى كامل عالم دين و طلبه‏ى علوم دينى را به طلاب و دانشجويان و دانشگاهيان ارائه بدهند و نشان دهند كه هردو نسبت به يكديگر، با حساسيت مثبت و با علاقه همكارى مى‏كنند. اين، همكارى و وحدت حوزه و دانشگاه است. البته براى اين كار، بايد برنامه‏ريزى و سازماندهى بشود.[9]   

دشمن در کمین است

رهبر انقلاب اسلامی در سخنانی در اهمیت وحدت حوزه و دانشگاه ؛ دشمنان را خطر بزرگی برای این وحدت عظیم می دانند  می فرمایند :«وحدت حوزه و دانشگاه خيلى دشمن دارد. از كثرت دشمن، كشف كنيد كثرت اهميت را.»[10]

ایشان با انتقاد از کسانی که با دین و انقلاب مسأله دارند و در محیط دانشگاه مشغول به کار هستند؛از دانشجویان می خواهد که با هوشیاری و ذکاوت نگذارند افکار و انگیزه های غلط و منحرف ، در باورها و اعتقاداتشان تأثیر بگذارد:« دانشجو در محيط دانشگاه، از لحاظ اعتقاد و عمل و گرايش دينى، هيچ مشكلى ندارد اما هنوز هم بعضي از دست‌اندركاران و استادان هستند كه نسبت به دين و احساسات و ايمان و انگيزه‌هاي ديني و انقلابي، مسأله دارند. اينها بايد نتوانند در دانشگاه اثر بگذارند. من نمي‌گويم چگونه. اما اينها بايد نتوانند محيط دانشگاه را با افكار و انگيزه‌ها و احساسات غلط خودشان، تحت تأثير قرار دهند؛ چون اين امر، مايه بدبختي ملت است. مايه سلطه بيگانگان است. مايه ناقص ماندن زندگي يك ملت است.»[11]

استعمار سرآغاز ايجاد اختلاف

حضرت آیت الله خامنه ای در تحليلي عميق،به بررسی ريشه هاي تاريخي جدايي اين دو نهاد مقدس علمي در کشور می پردازند و حضور استعمار را سرآغاز ايجاد اين انحراف معرفي مي نمايد. ایشان اختلاف و جدایی میان حوزه و دانشگاه را به غفلتی جبران ناپذیر تشبيه می کنند، كه بر اثر تبلیغات و سیاست های غلط استعمار بر ملت‌های مسلمان تحميل شد و در مقابل پيوستگی اين دو قشر را، اولين قدم در راه آزادی ملت‌های مظلوم و زمینه رهایی آنان از بند کفر و نفاق می‌دانستند . ايشان ضمن برشمردن مسير انحرافي در تقابل قرار دادن حوزه و دانشگاه, مي فرمايند: «تا وقتي‌كه دين حاكم بود و صحنه زندگي مردم، از دين و نفوذ معنوي آن بكلي خالي نشده بود، وضع اين‌گونه بود. از وقتي كه اروپاييها و غربيها و سياستمداران صهيونيست و متفكراني كه براي نابودي دنياي اسلام نقشه مي‌كشيدند، دانش را همراه با سياست وارد كشور ما كردند، علم را از دين جدا نمودند و نتيجتاً رشته دين، يك رشته‌ خالي از علم شد و رشته علم، يك رشته‌ خالي از دين گشت.»[12]

همچنین ایشان مفهوم  واقعی وحدت را در همسو و همگام نمودن حوزه و دانشگاه از تمام جهات می دانندو می فرمایند :«وحدت حوزه و دانشگاه عبارت از اين است كه ما اين دو كانون علمى، اين دو مركز تعليم و تعلم را از لحاظ اخلاق حاكم بر آنها، از لحاظ سيستم و سازماندهى حاكم بر آنها، و از لحاظ برخى از محتواها به هم نزديك كنيم.»[13]

رهبر کبیر انقلاب سعادتمندی جامعه در دنیا و آخرت را بزرگترین دستاورد این پیمان مقدس معرفی می نمایندو می فرمایند:« حال اگر اين دو نهادِ دانشجويى خوب كار كنند و با هم رابطه متقابل دوستانه و از خود دانستن يكديگر داشته باشند، معنايش اين خواهد شد كه اين جامعه، هم دينش و هم دنيايش آباد خواهد شد. آنها جهت گيرى زندگى جامعه را تصحيح مى‏كنند؛ اينها حركات زندگى جامعه را تسهيل مى‏كنند. آنها فكر و ذهن و روح جامعه را آن‏چنان از زشتيها و نادرستيها دور مى‏كنند كه بفهمد به كجا بايد حركت كند، و اينها وسيله اين حركت را به‏دست او مى‏دهند تا حركت كند. اين دو اگر با هم جمع شدند، «سَعَدالدّنياوالاخرة؛ حَصَل‏الدّنياوالاخرة» مى‏شود. يعنى كسى كه هم دنيا دارد، هم آخرت دارد. يعنى يك انسان خوشبخت. يعنى يك زندگى سعادتمند. يعنى همانى كه انبيا آن را خواسته‏اند.»[14]

با توجه به اهمیت خاص این موضوع ،بر همه ما واجب است که رهنمودهاي حکيمانه رهبر فرزانه انقلاب ،حضرت آيت ا... العظمي خامنه اي را سرلوحه کار خود قرار داده و در کنار هم برای رسیدن به این هدف مقدس تلاش نمائیم و بدانیم که ايجاد وحدت و همدلي بين همه گروه ها در جامعه بهترين راه رسيدن به اقتدار و امنيت ملي است .

 

سوتیترها

مقام معظم رهبری ، سازندگی کشور و حرکت آن به سوی رشد و کمال را در وحدت حوزه و دانشگاه می دانند .ایشان این وحدت مقدس و تحقق رسالت های این دو مرکز علمی را منشأ پیشرفت و توسعه کشور دانسته و در سخنانی می فرمایند: «اينجاست‌ كه‌ معناي‌ وحدت‌ حوزه‌ و دانشگاه فهميده‌ مي‌شود. وحدت‌ در اهداف‌ كلّي‌؛ وحدت‌ در كامل‌ ساختن‌ اين‌ ملت‌ و اين‌ كشور، و حركت‌ با يكديگر و عبور در دو خط‌ موازي‌ بدون‌ اصطكاك‌ با هم‌. يعني‌ هر دو، كار خودشان‌ را بكنند، اما براي‌ يك‌ هدف‌. و آن‌ هدف‌، ساختن‌ و كامل‌ كردن‌ ملت‌ و كشور ايران‌ است‌. اين‌جور بايد حركت‌ كرد.» 

 

ایشان با تأکید بر حضور روحانیت در دانشگاهها و  برقراری ارتباط نزدیک با دانشجویان می فرمایند: «تشكّلهاي‌ دانشجويي‌ بايد باشند، و هر كدام‌ كار خودشان‌ را بكنند. همه‌ كار كنند و همه‌ هم‌ خوب‌ كار كنند. بخصوص‌ با حضور روحانيون‌ محترم‌ در دانشگاهها ـ اگر ان‌شاءالله اين‌ شكلي‌ كه‌ جديداً دنبال‌ مي‌شود، و آن‌چنان‌ كه‌ بنده‌ آرزو مي‌كنم‌ و دوست‌ مي‌دارم‌، پيش‌ برود ـ اين‌ معنا، يعني‌ اين‌ جنبة‌ معنويت‌ و روحانيت‌ در داخل‌ دانشگاه‌، بيشتر تأمين‌ خواهد شد.»

 

رهبر انقلاب اسلامی در سخنانی در اهمیت وحدت حوزه و دانشگاه ؛ دشمنان را خطر بزرگی برای این وحدت عظیم می دانند  می فرمایند :«وحدت حوزه و دانشگاه خيلى دشمن دارد. از كثرت دشمن، كشف كنيد كثرت اهميت را.»

 

همچنین ایشان مفهوم  واقعی وحدت را در همسو و همگام نمودن حوزه و دانشگاه از تمام جهات می دانندو می فرمایند :«وحدت حوزه و دانشگاه عبارت از اين است كه ما اين دو كانون علمى، اين دو مركز تعليم و تعلم را از لحاظ اخلاق حاكم بر آنها، از لحاظ سيستم و سازماندهى حاكم بر آنها، و از لحاظ برخى از محتواها به هم نزديك كنيم.»

 

 



[1] - حدیث ولایت ج 6 ص 72 تا  84  ، 28 آذر 1369

[2] - پايگاه نهاد مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، وحدت حوزه و دانشگاه

[3] - بيانات‌ مقام‌ معظم‌ رهبري‌ در ديدار دانشجويان‌، به‌مناسبت‌ «روز وحدت‌ حوزه‌ و دانشگاه‌»24/09/1372

[4] - همان

[5] - همان

[6] - سخنرانى در ديدار با جمع كثيرى از دانشگاهيان و طلّاب حوزه‏هاى علميه 29/9/68

[7] - 28/9/69 سخنرانى در ديدار با جمع كثيرى از طلاب حوزه‏هاى علميه و دانشجويان دانشگاهها، به مناسبت روز وحدت حوزه و دانشگاه‏

[7] - همان

 [9] - سخنرانى در ديدار با جمع كثيرى از دانشگاهيان و طلّاب حوزه‏هاى علميه 29/ 09/ 68

[10] - جملات قصار رهبر معظم انقلاب اسلامی؛مرکز اطلاع رسانی شهید آوینی

[11] - بيانات مقام معظم رهبرى در ديدار دانشجويان، به‏مناسبت «روز وحدت حوزه و دانشگاه» 24/ 09/ 72

[12] - سخنرانى در ديدار با جمع كثيرى از دانشگاهيان و طلّاب حوزه‏هاى علميه 29/9/68

[13] - پايگاه نهاد مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، وحدت حوزه و دانشگاه

[14] - بيانات مقام معظم رهبرى در ديدار دانشجويان، به‏مناسبت «روز وحدت حوزه و دانشگاه» 24/ 09/ 72


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :